DİN VE AHLAK HAKKINDA NELER BİLİYORUM

DİN VE AHLAK HAKKINDA NELER BİLİYORUM

HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

1. Günah, sevap, helal ve haram kavramlarının karşılıklarını sözlüğe bakarak defterinize yazınız

2. Dini semboller deyince aklınıza neler gelir? Araştırınız.

3. ''Din güzel ahlaktır.'' sözünü büyüklerinizden sorarak öğreniniz.

4. Peygamberimizin güzel ahlakla ilgili iki sözünü defterinize yazınız.

1. Günlük Konuşmalarımızda Din

Günlük yaşantımızda, davranışlar ile ilgili görüşlerimizi belirtirken: ''Bu yaptığın çok günah bir iştir. Allah kötülük yapanları sevmez. Dinimiz bu davranışın yapılmasını istemez. Sen her zaman iyilik yapmaya özen göster. iyilik yap denize at, balık bilmez ise Halık (Yaratıcımız Allah) bilir...'' gibi cümleleri sık sık kullanırız.

Günlük konuşmalarımızda Bismillahirrahmanirrahim, Allah'a şükür (Elhamdülillah), günah, sevap, helal ve haram gibi dini ifadeleri kullanırız. Bunları kullanırken dine ait olup olmadıklarını düşünmeyiz. Zira yemeğe bismillah diyerek başlayabilir ve elhamdülillah (Allah'a şükür) diyerek bitirebiliriz. Ayrıca yapılan bir davranışın iyiliğini kötülüğünü belirtirken de helal, haram, günah ya da sevap gibi kelimeleri kullanarak görüşümüzü ifade ederiz.

1.1. Bismillahirrahmanirrahim

Bütün işlere Allah'ın adı ile başlandığını belirtmek için Bismillah ifadesi kullanılır. Bu ifade aynı zamanda en kolay ve en hızlı söyleyebildiğimiz bir duadır. Bu sözü söylemekle, Allah'ım! işlerime senin adın ile başlıyorum. Yaptığım işlerde bana kolaylık ver, demek isteriz.

işlerimize bu söz ile başladığımızda içimizde oluşan huzur ve güvenle onları daha kolay yapabileceğimize ve başarılı olacağımıza inanırız. Bundan dolayı, yatarken, kalkarken, yerken, içerken, eve girerken, evden çıkarken vb. işlerimize bu sözle başlamaya özen gösteririz.

İslam dini işlere besmele ile yani Bismillahirrahmanirrahim diyerek başlamamızı öğütlemiştir. Yüce Allah Kuran’da: ''Artık beni anın. Ben de sizi anayım...''(1) buyurarak, işlerimize besmele ile başlamamızı istemiştir.        

1.2. Allah'a Şükür

Günlük konuşmalarımızda ''Allah'a şükür'' sözünü çok duyarız. Birisine, ''Nasılsınız, iyi misiniz?" diye sorsak çoğunlukla, ''Allah'a şükür, iyiyim." cevabını alırız. O da bize, ''Siz nasılsınız?'' diye sorsa biz de aynı cevabı veririz. Yani, ''Allah'a şükür, iyiyim.'' deriz. Sofrada aile bireylerimizle birlikte sağlık ve huzur içinde yemeğimizi yedikten sonra da, ''Allah'a şükürler olsun." deriz. Bu örnekleri artırabiliriz.

Günlük hayatımızda birisi bize iyilik etse ona, ''Teşekkür ederim." deriz. Böylece onun yaptığı iyiliğe karşılık vermiş oluruz. Tıpkı bunun gibi, bize sonsuz nimetler sunan Yüce Allah'a da teşekkür etmemiz gerekir. ''Allah'a şükür" demek, ona teşekkür etmek anlamına gelir.

Biz, Allah'ın yardımı ile sağlıklı, huzurlu, mutlu ve başarılı olabileceğimize inanırız. Bu inancımızın bir gereği olarak sürekli Allah'a şükrederiz. Allah'a şükreder- sek onun bize iyiliklerinin devam edeceğini biliriz. Çünkü Allah'ın verdiği nimetle- re şükretmek, iyiliklerimizi ve başarımızı artırır.

Kısaca yaşadığımız dünyada bize iyiliği dokunan insanlara nasıl teşekkür ediyorsak, bize sonsuz nimetler sunan Yüce Allah'a da şükretmeliyiz.

1.3. Günah, Sevap, Helal   ve Haram Kavramlarını Öğreniyorum

Günlük konuşmalarımızda günah, sevap, helal ve haram sözlerini çok duyarız. Şimdi bunları öğrenmeye çalışalım.

Günah, Yüce Allah'ın yapılmasını istemediği ve yasakladığı davranışlarda bulunmaktır. Örneğin; yalan söylemek, hırsızlık yapmak, iftira etmek, anne babaya saygısızlık etmek, komşularımızı, öğretmenlerimizi, arkadaşlarımızı üzecek kötü davranışlarda bulunmak günahtır.

Sevap, Allah tarafından ödüllendirilecek güzel söz veya davranışlara denir. Örneğin, doğru söylemek, yoksullara yardım etmek, yaşlılara saygı göstermek, insanlara iyi davranmak sevaptır.

Helal, dinin kurallarına uygun olan, dince yasaklanmamış söz ve davranışlara denir. Örneğin; çalışıp kazanmak, kazandığını israf etmeksizin harcamak, temiz ve güzel elbise giyinmek, ulaşım için arabaya binmek gibi şeyler helaldir.

Haram, din kurallarına aykırı olan, dince yasak olan şeylerdir. Örneğin; içki içmek, kumar oynamak, insanların arasını bozmak için dedikodu yapmak, anne babaya saygısızlık yapmak, komşularımızı, öğretmenlerimizi ve arkadaşlarımızı rahatsız etmek haramdır.

Haram olan bir şeyi yapan kişi günaha girer. Dolayısıyla günah olan şeyler ha- ram, haram olan şeyler de günahtır.

1.4. Dilek ve Dualarımızda  Dini ifadeler

Günlük hayatta evlerimizde, sokakta ve her yerde konuşmalar arasında sık sık dua cümleleri duyarız. Büyüklerimiz bizim için çoğu kez, ''Allah zihnini açık etsin, Allah kötülüklerden, kötülerden korusun, dert, tasa göstermesin!'' diye dua ederler. Bunlara iyi dilek ve temennilerini de eklerler: ''Oku da büyük adam ol, sağlıklı, huzurlu, mutlu ol '' derler. Derslerimiz ve sınavlarımız için başarı dileklerini belirtirler.

Bir pazar yerinden, bir bakkalın, bir manavın önünden geçerken, ''Hayırlı işler, Allah bereket versin!'' cümlelerini duyarız. Bunlardan birincisi dilek, ikincisi dua yerine söylenir. ''Hayırlı sabahlar, iyi günler, hayırlı akşamlar!'' tarzında günlük hayatta çok kullandığımız sözler de vardır. Bunlar insanların karşılaştıkları zaman birbirleri için söyledikleri iyi dilek ifadeleridir

Bir hasta ziyaret edildiğinde, ''Allah şifa versin!'' demek de güzel bir dua ve dilek örneğidir. Bütün bunlar insan sevgisinin, insana saygının, güzellikleri paylaşma isteğinin bir sonucudur. Dinimiz açısından da doğru olan, insanların birbirini sevmesi, sayması, birbiri hakkında iyi dilek ve hayır duada bulunmasıdır.

1.5. Selamlaşıyoruz

Selam, karşılaştığımız kişilere sağlık ve esenlik dileklerimizi sunmaktır.

Selam, insanlar arasındaki sevgi ve saygıyı artırır; iç barışı, dayanışmayı güçlendirir, var olan güzel duyguları da geliştirir.

Dinimiz, insanlar arasında sevgi, saygı bağlarını kuvvetlendirdiği için selamlaşmaya önem verir.

Yüce Allah, Kuranıkerim'de bu konuda şöyle buyurur:

''...Evlere girdiğiniz zaman, Allah tarafından mübarek ve pek güzel bir yaşama dileği olarak kendinize (birbirinize) selam verin...''

''Bir selam ile selamlandığınız zaman siz de ondan daha güzeli ile selamlayın; yahut aynı ile karşılık verin...''

Sahabelerden (Peygamberimizin arkadaşlarından) Enes b. Malik, çocukluğunu Peygamberimizin yanında geçirmişti. Sevgili Peygamberimiz bir gün ona şöyle dedi: ''Oğlum! Ailenin yanına girdiğinde selam ver ki, sana ve ev halkına bereket olsun.''

Ülkemizde, ''Selamün aleyküm.'' diyerek selam verilir. Bu: ''Allah'ın selamı üzerinize olsun, Allah kazadan beladan esirgesin.'' demektir. Selamı alan kişi ise, ''Ve aleykümüsselam.'' der. Bunun anlamı ise, ''Allah'ın selamı sizin üzerinize de olsun, Allah sizi de kazadan beladan esirgesin.'' demektir. Ancak, ''Merhaba.'', ''Allah size rahatlık ve huzur versin, güvenlik içinde olun.'', ''Günaydın.'', ''iyi sabahlar.'', ''iyi akşamlar.'', ''iyi günler.'', ''Hayırlı işler.'' gibi sözler de kullanılır.

2. Evimizde, Çevremizde Bulunan Dini Sembolleri Tanıyalım

Dinlerin de kendilerine özgü farklı sembolleri vardır. Bu semboller dinleri tanımamıza yardımcı olur. Örneğin, kiliseyi, haç işaretini ve İncil’i gördüğümüzde aklımıza Hıristiyanlık dini gelir. Yine sinagogu, havrayı veya Tevrat'ı gördüğümüzde bunların Yahudilik dinine ait semboller olduğunu biliriz.

İslam dininin de kendine özgü sembolleri vardır. İslam’ın ana kaynağı olan ve evlerimizin en güzel yerlerinde bulundurduğumuz Kuranıkerim, çevremizde her an görebilme olanağımız olan camiler ve günün beş vaktinde okunan ezan bunlardan bazılarıdır.

3. Dinin Tanımını Öğrenelim

Günlük hayatta din kaynaklı pek çok konuşmaya tanık oluruz. ''Dinimize göre yalan söylemek, hırsızlık yapmak haramdır. Dinimiz doğruluğu, dürüstlüğü, çalışkanlığı, bütünüyle güzel ahlakı emreder, kötü alışkanlıklardan sakındırır.'' gibi sözleri duyarız. Bazen bu sözleri kitaplardan okuruz. işte bu sözleri düşünerek dini tanımaya çalışalım.

Din, Yüce Allah'ın insanları doğru yola iletmek için peygamberleri aracılığı ile gönderdiği ilahi buyruklardır. Din, insana hem bu dünyada hem de öteki dünya- da mutlu olma yollarını gösterir. insanları hayırlı ve güzel işlere yöneltir.

Din, ilk insan topluluklarıyla birlikte var olmuş ve halen de varlığını sürdürmektedir. Tarihte ne kadar gerilere gidilirse gidilsin, din anlayışından ve inançlardan yoksun bir topluluk görebilmek mümkün değildir.

4. Dini Öğrenmenin Önemi

Din, insanın iç dünyasını aydınlatır. Dinin öğretileriyle bilgilenen insan, din adına doğru düşüncenin ve doğru davranışın ne olduğunu anlar. Dine sonra- dan katılmış hurafelerden uzak durur. Doğru din anlayışı, kişiye güven ve huzur verir. Dini öğrenen, bunun verdiği öz güvenle mutlu olur, insanlarla kolayca ilişki kurar. Toplumda birlik ve beraberliğe, dayanışmaya katkıda bulunur. Din, toplumu ayakta tutan temel ortak değerlerden biridir .

Bir dine bağlanan ve inananlar ortak bir değerde birleşirler. Böylece araların- da dayanışma, paylaşma artar. Bundan da toplumsal barış gelişir. Çünkü din, herkesi doğru, dürüst, ahlaklı, çalışkan, yardımsever, barışçı olmaya teşvik eder. Dinini iyi öğrenen insan diğer insanlara yararı olacak pek çok işi Allah rızası için ve sevap ümidiyle yapar.

Dini öğrenmenin önemini maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:

  • Din bizi niçin yaratıldığımız konusunda bilgilendirir.
  • Din bize hayatın anlamı hakkında bilgi verir.
  • Din bizi ölüm ve ötesi hakkında aydınlatır.
  • Din bize inanç esaslarıyla ilgili bilgi verir.
  • Din bize ibadet esaslarını öğretir. .Din bize ahlak kurallarını öğretir.
  • Din bize toplumsal hayatta başkalarına karşı olan görevlerimizi hatırlatır.

5. ''Din Güzel Ahlaktır''

Yaşadığımız toplumda güzel ahlaklı, iyi huylu olanlar sevilirler. Çünkü güzel ahlaklı kişi hem kendisine hem ailesine hem de topluma yararlı işler yapar. Din de insanların güzel ahlak sahibi olmalarını, yararlı işler yapmalarını ister.

Sevgili Peygamberimiz, ''Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.'' buyuruyor. Peygamberimizin şu hadisleri de bizi bu konuda düşündürmektedir:

''iyilik güzel ahlaktır...''

''Müminlerin iman yönünden en olgunları ahlakı en iyi olanlarıdır.'' ''Güzel ahlak; güler yüzlü olmak, hayırlı işlerde el açıklığı, bir de kimseye eziyet etmemektir.''

Bunlardan anlıyoruz ki gerçekten de "Din, güzel ahlaktır.''

5.1. Ahlaklı ve Ahlaksız ifadeleri Üzerinde Düşünelim

Ahlaklı ve ahlaksız ifadeleri zihnimizde neyi çağrıştırıyor? Günlük hayatta duyduklarımız, gördüklerimiz açısından bir düşünelim.

Toplumda güler yüzlü, tatlı dilli, cana yakın, merhametli, yardımsever, iyilik- sever insanlar için büyüklerimizin şöyle dediğini sık sık duyarız:

"insan dediğin böyle olur; işte ahlaklı bir kişi; güzel ahlak sahibi bir insan; in- san değil sanki iyilik meleği; insanın ahlakı güzel olmalı; ahlakı güzel olmadık- tan sonra neye yarar?''

Kötü huylu, acımasız, sürekli kötü konuşan, ona buna sövüp sayan, iftira eden, kötü işler yapan geçimsiz kişiler için de şu değerlendirmeleri duyarız: "Ahlaksız adam, ne olacak; ondan beklenen de budur; adamda ahlak yok ki; ne demişler: yüzü güzel olana değil, huyu güzel olana bak.''

Böylece toplum bilinci bu tür değerlendirmelerle kendi kendini ortaya koymuş oluyor. iyiler övülerek iyiliğe özendirilirken kötüler yerilerek kötülükten sakındırılıyor.

Ahlaklı insan annesine, babasına, büyüklerine, komşularına, öğretmenlerine sevgi ( ve saygı besler. Ahlaksız kişide ise sevgi, saygı, nezaket ve diğer güzel duygular kaybolur. Ahlaklı insan iyi ilişkiler kurmaya açıktır. Ahlaksız insan ise katıdır, gönlü de iyi ilişkiler kurmaya kapalıdır, kafası hep kötülüğe çalışır.

O halde biz de güzel ahlaklı olmaya önem vermeli, yararlı işler yapmaya özen göstermeliyiz. Ahlaksızlıktan ve kötü davranışlardan sakınmalıyız. Sevgili Peygamberimiz, ahlaklı olmanın önemini kavratmak için bize bir dua öğretmiştir. Bu duayı biz de sıkça okumalıyız:

''Allah'ım! Senden sağlık, esenlik ve güzel ahlak dilerim.''

5.2. Güzel Söz Söyleyelim

Güzel ahlak, güzel söz söylemeyi gerektirir. Ahlaklı insan da güzel düşünür ve güzel söz söyler. Güzel söz, hem söyleyene hem de dinleyene yarar sağlar. Kötü söz ise hem söyleyene hem de dinleyene zarar verir. .

Güzel söz, kişinin nezaketinin bir sonucudur. Gönlü güzel olanın sözü de güzel olur. içinde herkese sevgi besleyenin diline güzel sözler yakışır. Bunun için, "Güler yüz, tatlı dil'' denilmiştir. Yani cana yakın, yapıcı, üretici, yararlı bir insan her zaman tatlı dilli olur, güzel söz söyler.

Güzel söz, tartıp düşündükten sonra söylenen sözdür. Aslını esasını bilmeden söz söylenmez. Güzel söz, doğru ve dinleyene yararı olan sözdür. Güzel söz, anlamlıdır; yerinde ve zamanında söylenir. Rasgele her-kesin her yerde konuşma- Si doğru olmaz. Bilmediğimiz konularda konuşmamalıyız; gıybet ve dedikodu yapmamalıyız. iftira etmemeliyiz, yalan söylememeliyiz. Bunlar kötü sözlerdir; kötü sözlerden kaçınmalıyız. Çünkü kötü sözler, kötü davranışları doğurur.

Yüce Allah, bizden iyi, güzel ve doğru olanı konuşmamızı, bunların gereğini yerine getirmemizi, bu güzellikleri başkalarına da yaymamızı ister. Sevgili Peygamberimiz bize güzel sözler söylememizi öğütler.

5.3. Güzel Davranışlarda Bulunalım

Temiz kalpli, güler yüzlü, güzel sözlü bir kişiden güzel davranışlar beklenir. Güzel ahlakın gereği budur. Güzel davranışta bulunanları herkes sever. Herkes böylesinden övgü ile söz eder.

Güzel davranışlara birkaç örnek verelim:

  • Trafik Sıkışıklığı sebebiyle karşıdan karşıya geçemeyen  yaşlı birine yardım etmek,
  • Belediye otobüsünde yaşlılara, hastalara ve çocuklu hanımlara yer vermek, .
  • Hastaları ziyaret etmek,
  • Yoksullara yardım etmek, .Dargınları barıştırmak,
  • Herkes için dua etmek,
  • Öğretmenlerimizin öğütlerine uymak,
  • Sınıflarımızı temiz tutmak,
  • Ödevlerimizi yapmak, .
  • Güler yüzlü olmak,
  • Sokakları, parkları kirletmemek,
  • Elbiselerimizi temiz tutmak, .Kardeşlerimizle,
  • Arkadaşlarımızla ve komşularımızla iyi geçinmek, .
  • Annemize babamıza işlerinde yardımcı olmak.

Bütün bunlar güzel davranışlardır. Bunların aksini yapmak ise kötü davranışa girer.

Yüce dinimiz bizim güzel davranışlarda bulunmamızı ister. Dinimizde özel bir kavram olarak buna ''amel-i Salih'' denilmiştir. Kuranıkerim'i incelediğimiz zaman, Yüce Allah pek çok ayette bize güzel davranışlarda bulunmamızı hatırlatır. Bunun bizi huzura, mutluluğa, cennete götüreceğini müjdeler; aksine davranışların ise sıkıntı ve üzüntü sebebi olacağını bildirir.

Peygamber Efendimiz de kötü davranışları uğursuzluk saymış, kötü davranışın yararlı işleri bozacağını söylemiş ve bizi kötü davranışlardan sakındırmıştır. Güzel davranış sahiplerini ise cennette yüksek derecelere erişmekle müjdelemiştir. O halde bizler, güzel davranışlarda bulunmalı, kötü davranışlardan kaçınmalıyız.

6. Peygamberimiz Söz ve Davranışları ile En Güzel Örnektir

Peygamberimizi örnek almak bizim dini görevimizdir çünkü yüce Allah Kuran’da "Ey inananlar and olsun ki sizin için resulullah en güzel örnektir” buyurmaktadır.

Peygamberimizin sözleri ve davranışları her zaman uyum içinde idi. Söylediği her şeyi yapar yapmayacağı hiçbir şeyi de söylemezdi.

Hoş olmayan bir davranışla karşılaştığında bu davranışı yapanı isim vermeden uyarırdı. Kendisine bir iyilik yapıldığında mutlaka yapan kişiye teşekkür ederdi. kim senin sözünü kesmez, sabırla herkesi dinler, bıktıracak şekilde uzun konuşmazdı. inançlara saygı konusunda çok hassastı. Hiç kimseyi inancından dolayı kınamaz, İslam dini dışında başka inançlara sahip olanlara hoşgörüyle yaklaşırdı.

Hz. Muhammed davranışlarıyla örnek bir insandı. Davranışlarında olgunluk, kibarlık, nezaket ve yumuşaklık hakimdi. ilişki kurduğu kimselere karşı çok duyarlıydı. Hiç kimseyi incitecek ve kıracak bir davranış yapmazdı. insanlara saygı ve hoş görü ile yaklaşırdı. Müslüman, Müslüman olmayan diye bir ayrım yapmazdı. Herkese eşit davranırdı. Halkın içinde olmaktan ve onlarla birlikte yaşamaktan hoşlanırdı. Halkın derdiyle dertlenir, sevinciyle sevinirdi. Karşılaştığı herkese selam verir, onlarla sohbet ederdi. ihtiyacı olanların ihtiyaçlarını giderirdi. Çocuklarla yakından ilgilenir, oyun çağındaki çocukları sevindirmek için bazen oyunlarına katılır ve onlarla oyun oynardı. Kimisini kucağına alır, başını okşar ve severdi.

7. Sübhaneke Duasını Ezberleyelim ve Anlamım Öğrenelim

''Sübhaneke Allahümme ve bi hamdike ve tebarekesmüke ve teala ceddük (ve celle senaüke) ve la ilahe gayruk.''

Anlamı:

''Allahım sen eksik sıfatlardan uzaksın. Seni daima överim. Senin adın yücedir. Senin azamet ve celalin pek yüksektir (senin övgün uludur) ve senden başka Tanrı yoktur.''

 

DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

1. Bismillahirrahmanirrahim ne demektir? Açıklayınız.

2. Günlük konuşmalarımızda ''Allah'a şükür'' sözünü ne zaman söyleriz?

3. Günah ve sevap kavramlarından ne anlıyorsunuz? Açıklayınız.

4. Helal ve haram kavramlarından ne anlıyorsunuz? Açıklayınız.

5. Dilek ve dualarımızda ne gibi dini ifadelere yer veririz? Sıralayınız.

6. Dinimizin selamlaşmaya verdiği önemi belirtiniz.

7 .Çevremizdeki dini sembollere örnek veriniz.

8. Dini öğrenmek niçin önemlidir? Açıklayınız.

9. Ahlaklı ve ahlaksız ifadeleri size neyi çağrıştırıyor? Örneklendiriniz.

1 0. Güzel söz söylemek niçin önemlidir?

11. Dinimizin güzel davranışa verdiği önemi açıklayınız.

12. Peygamberimizin örnek davranışlarından beş tanesini sıralayınız.

13. Sübhaneke duasını anlamı ile birlikte yazını

Etiketler : güzel, Allah, Güzel, insan, Günlük, etmek, doğru, zaman, duyarız, işler, saygı, iyilik, sevap

Sosyal Paylaşım :

İlginizi Çekebilecek Diğer Başlıklar

Yorum Ekle

Yandex.Metrica 0,0385